Công nghệ blockchain được biết đến như một cơ sở dữ liệu phi tập trung có chức năng như một sổ cái kỹ thuật số phân tán. Nhiều người đánh giá cao loại công nghệ này vì nó mang lại nhiều lợi ích cho đa ngành, đa lĩnh vực. Bên cạnh đó, blockchain vẫn tiềm tàng một vài nhược điểm cần chú ý. Trước sự phát triển lớn mạnh có nó, việc tìm hiểu công nghệ blockchain có lẽ sẽ có ích cho bạn.

TÌM HIỂU VỀ CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN

Bitcoin là gì?

Đầu tiên, bạn cần phải biết định nghĩa của bitcoin trước khi tìm hiểu về blockchain. Hiểu một cách đơn giản thì một bitcoin là một đơn vị tiền tệ kỹ thuật số của mạng bitcoin.

Giống như đô la, bản thân nó không có giá trị. Nó có giá trị vì chúng ta đồng ý trao đổi hàng hóa, dịch vụ để đổi lấy một lượng tiền lớn hơn dưới dự kiểm soát của chúng ta và chúng ta tin rằng người khác cũng sẽ làm như vậy.

Để theo dõi lượng Bitcoin mà mỗi người trong chúng ta sở hữu, blockchain được sử dụng như một sổ cái, 1  file kỹ thuật số để theo dõi tất cả các giao dịch của Bitcoin.

Blockchain là gì?

Blockchain được nhiều người xem như là một sổ cái kỹ thuật số được phân chia hay dễ hiểu hơn, đây là cơ sở dữ liệu trong một mạng. Sổ cái được chia sẻ cho những người tham gia vào mạng lưới. Điều này có nghĩa rằng, trong toàn bộ hệ thống không chỉ có một vị trí duy nhất. Thay vào đó, một tài liệu có thể làm căn cứ đáng tin (authority) duy nhất, vì những lần sao chép cùng một phiên bản sổ cái được đặt ở nhiều nơi.

Tất cả các bản sao này được cập nhật khi dữ liệu hoặc giao dịch mới được ghi vào blockchain thông qua sự đồng thuận của tất cả mọi người tham gia. Người đào có trách nhiệm phê duyệt các giao dịch và giám sát mạng bằng cách giải quyết các công thức tinh vi với sự trợ giúp của máy tính.

Nó là một hệ thống ngang hàng P2P, loại bỏ tất cả mọi khâu trung gian, làm tăng cường an ninh, minh bạch và sự ổn định cũng như giảm thiểu chi phí và lỗi do con người gây ra.

Bằng cách cho phép phân phối các thông tin kỹ thuật số nhưng không được sao chép, công nghệ blockchain đã tạo ra xương sống cho một loại hình Internet mới.

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CHÍNH CỦA BLOCKCHAIN

Blockchain giống như Google Docs

Cách chia sẻ tài liệu thông thường khi cộng tác là gửi tài liệu Microsoft Word cho một người khác qua email và yêu cầu họ sửa nó. Bạn cần phải đợi cho đến khi nhận được một bản sao lưu được gửi trở lại thì mới có thể xem hoặc thực hiện những thay đổi khác, vì quyền chỉnh sửa chỉ dành cho 1 người là cộng tác của bạn cho đến khi họ hoàn tất việc chỉnh sửa.

Đây là cách cơ sở dữ liệu hiện tại đang hoạt động. Hai chủ sở hữu không thể cùng chỉnh sửa một bản ghi cùng một lúc. Tương tự như cách các ngân hàng duy trì số dư và số chuyển khoản: Họ khóa quyền truy cập (hoặc giảm số dư) trong khi thực hiện việc chuyển khoản, rồi sau đó cập nhật tài khoản và mở lại quyền truy cập (hoặc cập nhật lại).

Còn ở Google Docs, cả hai bên đều có quyền truy cập đồng thời vào cùng một tài liệu và phiên bản duy nhất của tài liệu đó luôn hiển thị cho cả hai. Nó giống như sổ cái được chia sẻ, nhưng nó là một tài liệu được chia sẻ. Phần phân tán chỉ hoạt động khi chia sẻ liên quan đến một số người.

Tính bền vững của blockchain

Đây là đặc tính khiến nhiều người đánh giá cao khi tìm hiểu công nghệ blockchain. Công nghệ blockchain giống như Internet vì nó có một sức mạnh được tích hợp sẵn. Bằng cách lưu trữ những khối thông tin giống nhau trên mạng lưới của mình, blockchain không bị kiểm soát bởi bất kỳ một thực thể nào cũng như không có điểm thiếu sót, lỗi duy nhất nào.

Blockchain là một trong những công nghệ cơ sở của Bitcoin, cái mà được phát hành vào năm 2008, kể từ đó, blockchain Bitcoin được vận hành, hoạt động mà không có sự gián đoạn đáng kể nào.

Đến này, bất kỳ vấn đề nào liên quan đến Bitcoin là do bị hack hoặc lỗi quản lý kém, không phải là những sai sót tự thân của Bitcoin.

Minh bạch và không thể bị phá vỡ

Mạng lưới blockchain tồn tại trong trạng thái của sự thỏa thuận, tự động kiểm tra 10 phút/lần. Một loại hệ sinh thái tự kiểm soát giá trị kỹ thuật số, mạng lưới sẽ điều hòa mọi giao dịch xảy ra trong khoảng 10 phút. Mỗi nhóm giao dịch này được gọi là khối. Từ đây, người ta rút ra được hai đặc tính quan trong sau đây:

  • Minh bạch: Dữ liệu được nhúng trong mạng như một khối, công khai.
  • Nó không thể bị hỏng: Về lý thuyết, điều này có thể xảy ra, nhưng trong thực tế thì không. Ví dụ, việc kiểm soát hệ thống để chiếm lấy Bitcoin sẽ khiến giá trị của nó bị hủy hoại.

Ý tưởng về phân quyền

Theo thiết kế, blockchain là một công nghệ được phân quyền. Bất cứ điều gì xảy ra trên đó đều nhờ chức năng của mạng. Một số đặc điểm quan trọng cũng bắt nguồn từ điều này.

Nhờ tạo ra cách mới để xác nhận giao dịch mà những khía cạnh của thương mại truyền thống có thể trở nên không cần thiết. Ví dụ như những giao dịch trên thị trường chứng khoán có thể thực hiện cùng lúc trên blockchain, hoặc có thể lưu trữ tài liệu một cách hoàn toàn công khai và sự phân quyền đã trở thành hiện thực.

Một mạng lưới các nút

Blockchain được tạo thành từ một mạng lưới các nút tính toán. Nút ở đây là máy tính được kết nối với mạng blockchain, sử dụng client để thực hiện nhiệm vụ xác nhận và chuyển tiếp các giao dịch. Nút sẽ nhận được một bản sao của blockchain được tải tự động khi chúng tham gia mạng lưới blockchain. Tập hợp các nút này cùng nhau tạo ra một mạng lưới cấp 2 mạnh mẽ.

Một góc nhìn hoàn toàn khác về cách mà Internet có thể hoạt động thì mỗi nút là một “quản trị viên” của mạng blockchain và tự động tham gia vào mạng. Động lực cho việc tham gia này chính là cơ hội giành được Bitcoin.

ƯU ĐIỂM CỦA BLOCKCHAIN

Khả năng phân tán

Khi tìm hiểu công nghệ blockchain, về cơ bản bạn phải hiểu rằng, dữ liệu blockchain thường được lưu trữ trong hàng ngàn thiết bị trên một mạng lưới gồm các node phân tán, hệ thống và dữ liệu có khả năng chống lại các lỗi kỹ thuật và các cuộc tấn công độc hại.

Thông tin được tổ chức trên một blockchain tồn tại dưới dạng cơ sở dữ liệu được chia sẻ và cập nhật liên tục. Mỗi node mạng có thể sao chép và lưu trữ một bản sao của cơ sở dữ liệu nên không xảy ra tình trạng điểm lỗi đơn (một node đơn khi ngoại tuyến sẽ không ảnh hưởng đến tính bảo mật của mạng lưới).

Cơ sở dữ liệu blockchain không được lưu trữ ở một vị trí duy nhất nào, nó có nghĩa là các bản ghi được lưu trữ một cách công khai, dễ kiểm chứng. Không có một phiên bản tập trung nào của cơ sở dữ liệu này tồn tại, nên hacker cũng chẳng có cơ hội nào để tấn công nó.

Blockchain được lưu trữ bởi hàng triệu máy tính cùng lúc, dữ liệu của nó có thể truy cập bởi bất cứ ai trên Internet.

Tính ổn định

Các khối đã được xác nhận thì rất khó bị đảo ngược, có nghĩa là, một khi dữ liệu đã được ghi vào blockchain, việc loại bỏ hoặc thay đổi nó là vô cùng khó khăn.

Nhờ ưu điểm này mà blockchain trở thành một công nghệ tuyệt vời để lưu trữ hồ sơ tài chính hoặc bất kỳ dữ liệu nào khác khi cần phải theo dõi kiểm toán vì mọi thay đổi đều được theo dõi và ghi lại vĩnh viễn trên một sổ cái phân tán và công khai.

Hệ thống không cần sự tin tưởng

Trong hầu hết các hệ thống thanh toán truyền thống, các giao dịch không chỉ phụ thuộc vào hai bên liên quan mà còn phụ thuộc vào bên trung gian – chẳng hạn như ngân hàng, công ty thẻ tín dụng hoặc nhà cung cấp thanh toán.

Khi sử dụng công nghệ blockchain, điều này không còn cần thiết vì một hệ thống blockchain sẽ loại bỏ được rủi ro từ việc tin tưởng vào một tổ chức duy nhất và cũng giảm các chi phí chung và phí giao dịch bằng cách cắt giảm các bên trung gian và bên thứ ba.

Tăng cường bảo mật

Nhờ lưu trữ dữ liệu trên mạng riêng của mình, một tệp dữ liệu sau khi được lưu trữ trên khối khó có thể cập nhật và thay đổi, nói cách khác, blockchain đã loại bỏ được những rủi ro khi dữ liệu được tổ chức tập trung. Trong khi vấn đề bảo mật trên Internet ngày càng trở nên phức tạp thì mạng blockchain không có những điểm dễ bị tổn thương.

NHƯỢC ĐIỂM CỦA BLOCKCHAIN

Tấn công 51%

Nếu bạn có từng tìm hiểu công nghệ blockchain, hẳn là bạn đã nghe qua về thuật toán đồng thuận Proof of work giúp bảo vệ blockchain Bitcoin đã được chứng minh là rất hiệu quả trong những năm qua.

Tuy nhiên, có một vài dạng tấn công tiềm năng có thể được thực hiện nhắm vào các mạng blockchain, trong đó đặc biệt được nhắc tới nhiều là tấn công 51%. Điều này có thể xảy ra nếu có một đơn vị kiểm soát hơn 50% sức mạnh băm của mạng lưới. Điều này sẽ cho phép đơn vị này phá vỡ mạng lưới bằng cách cố ý ngăn chặn hoặc sửa đổi việc đặt các giao dịch.

Sửa đổi dữ liệu

Đây vừa là ưu cũng vừa là nhược điểm của các hệ thống blockchain. Một khi dữ liệu đã được thêm vào blockchain thì việc sửa đổi là rất khó. Mặc dù tính ổn định là một trong những lợi thế của blockchain, nhưng nó không phải lúc nào cũng tốt. Việc thay đổi dữ liệu hoặc mã blockchain thường rất phức tạp và thường cần có một hard fork, trong đó một chuỗi sẽ bị bỏ và một chuỗi mới được đưa lên.

Lưu trữ

Blockchain Bitcoin hiện cần khoảng 200 GB dung lượng lưu trữ. Tốc độ tăng kích thước hiện tại của blockchain có vẻ như vượt xa tốc độ tăng dung lượng lưu trữ của các ổ đĩa cứng. Mạng lưới có nguy cơ mất các node nếu kích thước của sổ cái là quá lớn để các cá nhân tải xuống và lưu trữ.

Tốn không gian lưu trữ

Ngay bây giờ, để vận hành một nút trên blockchain Bitcoin, bạn phải tải xuống 60GB dữ liệu. Sẽ như thế nào nếu dữ liệu là 1 Terabyte?

Nếu thị trường Bitcoin phát triển mạnh, sẽ có nhiều blockchain với dung lượng hàng Terabyte xuất hiện trong thực tế. Khi đó, chỉ có các trang trại máy chủ và những người thực sự quan tâm đến việc thương mại hóa tiền kỹ thuật số quy mô lớn, mới có thể vận hành toàn bộ các nút.

Chìa khóa cá nhân

Blockchain sử dụng mật mã chìa khóa công khai (hoặc bất đối xứng) để cung cấp cho người dùng quyền sở hữu đối với các đơn vị tiền điện tử của họ (hoặc bất kỳ dữ liệu blockchain nào khác).

Mỗi tài khoản blockchain (hoặc địa chỉ) có hai chìa khóa tương ứng: một chìa khóa chung (có thể chia sẻ) và một chìa khóa cá nhân (cần được giữ bí mật). Người dùng cần chìa khóa cá nhân để truy cập vào tiền của họ, nghĩa là tự họ đóng vai trò như một ngân hàng. Nếu người dùng mất chìa khóa cá nhân, tiền sẽ bị mất và không thể làm gì khác được nữa.

Trên đây là những thông tin mà chúng tôi muốn chia sẻ cho mọi người, đặc biệt là những ai muốn tìm hiểu công nghệ blockchain một cách tường tận hơn. Với sự phát triển mạnh mẽ của loại hình blockchain trong thực tế, hy vọng bài viết này sẽ hữu ích cho bạn trong việc sử dụng cũng như ứng dụng một cách hiệu quả chúng vào các dự định của mình.

Xem thêm: Những điều cần biết về flatform Docker cơ bản